Mặt hàng phụ trong BOM
Tài liệu ERPNext tiếng Việt: Mặt hàng phụ trong BOM
Chỉ có từ phiên bản 16 của ERPNext.
Từ v16, bảng Phế liệu (Scrap Items) trong BOM được đổi tên thành bảng Mặt hàng phụ (Secondary Items). Bảng này nay có thêm 3 loại mặt hàng: Co-Product, By-Product và Additional Finished Good. Bạn dùng bảng này để chia chi phí đầu ra (chi phí nguyên vật liệu) cho mọi sản phẩm đầu ra theo tỷ lệ phần trăm.
Các loại mặt hàng phụ
| Loại | Ý nghĩa |
|---|---|
Phế liệu (Scrap) | Mặt hàng tạo ra cùng thành phẩm, thường không có nhiều giá trị. |
Đồng sản phẩm (Co-Product) | Mặt hàng tạo ra cùng thành phẩm chính. Có kế hoạch và có giá trị đáng kể. |
Phụ phẩm (By-Product) | Mặt hàng tạo ra cùng thành phẩm nhưng không nằm trong kế hoạch. Có thể có giá trị hoặc không. |
Thành phẩm bổ sung (Additional Finished Good) | Mặt hàng có kế hoạch và có giá trị đáng kể. Thường làm riêng từ vật tư dôi ra, công suất còn dư hoặc gia công thêm. |
Trong ERPNext, cách tính giá trị và số lượng của các loại này gần như giống nhau. Tên khác nhau chỉ để phân biệt.
Khai báo tỷ lệ hao hụt và phân bổ chi phí
Với từng mặt hàng phụ trong bảng, bạn nhập:
- % hao hụt (Process Loss %): tỷ lệ hao hụt trong sản xuất.
- % phân bổ chi phí (Cost Allocation %): tỷ lệ chi phí đầu ra được tính cho mặt hàng này.

Ví dụ: khi sản xuất xăng, bạn khai báo 10% chi phí đầu ra (chi phí nguyên vật liệu) tính cho LPG và 5% cho Bitumen. Phần còn lại, 100% - 10% - 5% = 85%, tính cho thành phẩm chính là xăng (Petrol).
Trong v16, ô % phân bổ chi phí chỉ hiện khi Loại tính giá (Valuation Type) của dòng là % of Component Cost. Hai loại còn lại là Valuation Rate (mặc định) và Manual. Hai loại này tính giá riêng cho mặt hàng rồi trừ khỏi chi phí nguyên vật liệu, giống phế liệu trước v16.
Ví dụ tính toán
Giả sử chi phí đầu ra là 100 (đơn vị tiền tùy ý).
| Sản phẩm | Cách tính | Chi phí phân bổ |
|---|---|---|
| LPG | 10% x 100 | 10 |
| Bitumen | 5% x 100 | 5 |
| Xăng (thành phẩm chính) | 100 - 10 - 5 | 85 |
Nếu bitumen được khai báo hao hụt 5% với số lượng 10, số lượng bitumen thu được là 10 - (5% x 10) = 9,5.
Nếu bạn nâng cấp từ phiên bản cũ của ERPNext, bảng phế liệu giữ nguyên như trước. Cách tính trong phiếu kho Sản xuất (Manufacture) và Phiếu nhập kho gia công (Subcontracting Receipt) cũng không đổi so với trước khi nâng cấp.