Thuế tính trên số tiền của thuế khác
Tài liệu ERPNext tiếng Việt: Thuế tính trên số tiền của thuế khác
Dùng Loại Tính trên số tiền của dòng trước (On Previous Row Amount) khi một khoản thuế, lệ phí hoặc phụ thu chỉ được tính trên số tiền của một dòng thuế khác. ERPNext lấy Số tiền (Amount) của dòng được tham chiếu làm cơ sở tính, không lấy tiền hàng và không lấy tổng cộng dồn của giao dịch.
Ví dụ: chứng từ có tổng tiền chưa thuế $1.000. Dòng 1 tính thuế 8%, ra $80. Dòng 2 là lệ phí 2% tính trên chính khoản thuế $80 đó:
$80 × 2% = $1,60
Tổng cuối cùng là $1.081,60. Kết quả này khác với việc áp 2% lên tổng cộng dồn $1.080 (sẽ ra $21,60).
Nếu cần tổng quan về mọi cách tính, đọc trước Các loại tính thuế trong mẫu thuế.
Trước khi bắt đầu
Xác nhận rằng theo luật hoặc thỏa thuận thương mại, khoản thu thứ hai chỉ tính trên số tiền thuế trước đó. Tự tính một ví dụ nhỏ và ghi lại tổng mong đợi trước khi thiết lập. Nếu cách kết hợp này phụ thuộc cách xử lý thuế của khách hàng hoặc nhà cung cấp, kiểm tra cả nhóm thuế (Tax Category) liên quan.
Bạn cần:
- một Tài khoản (Account Head) cho thuế cơ sở;
- một tài khoản riêng cho khoản thuế hoặc lệ phí tính trên nó, nếu quy định kế toán yêu cầu hạch toán riêng;
- một mẫu thuế và phí bán hàng hoặc mẫu thuế và phí mua hàng, hoặc một giao dịch cho phép nhập dòng thuế trực tiếp;
- dòng thuế cơ sở nằm phía trên dòng phụ thuộc.
Ví dụ dùng hai tài khoản để xem riêng từng khoản thuế trên sổ cái.
Công thức tính
Các giá trị trên từng dòng:
| Dòng | Loại | Cơ sở | Thuế suất | Số tiền | Tổng cộng dồn |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tính trên tổng tiền chưa thuế | $1.000,00 | 8% | $80,00 | $1.080,00 |
| 2 | Tính trên số tiền của dòng trước | $80,00 | 2% | $1,60 | $1.081,60 |
Với dòng 2, ERPNext đọc cột Số tiền của dòng 1:
Số tiền của dòng tham chiếu × thuế suất ÷ 100
Chữ Số tiền là mấu chốt: Số tiền của dòng 1 là $80, còn Tổng của nó là $1.080.
Thiết lập dòng thuế cơ sở
Tạo hoặc mở mẫu thuế dùng cho giao dịch.
- Thêm thuế cơ sở ở dòng đầu tiên.
- Ở Loại (Type), chọn Tính trên tổng tiền chưa thuế (On Net Total) nếu thuế cơ sở tính trên tiền hàng.
- Chọn đúng tài khoản.
- Nhập thuế suất, ví dụ 8.
- Nhập mô tả rõ ràng để người dùng biết cách tính.
Thuế cơ sở không nhất thiết phải là Tính trên tổng tiền chưa thuế. Điều quan trọng là dòng phụ thuộc trỏ đúng dòng phía trên, và dòng đó cho ra đúng số tiền mà quy định yêu cầu.
Thêm dòng thuế tính trên thuế
Thêm thuế phụ thuộc ngay sau thuế cơ sở.
- Ở Loại, chọn Tính trên số tiền của dòng trước.
- Ở Dòng tham chiếu (Reference Row #), nhập số thứ tự của dòng thuế cơ sở. Trong ví dụ là 1.
- Chọn tài khoản cho khoản thuế hoặc lệ phí phụ thuộc.
- Nhập thuế suất, ví dụ 2.
- Kiểm tra dòng được cộng hay trừ.
- Lưu mẫu.

Dòng tham chiếu lưu theo vị trí. Khi chèn, xóa hoặc di chuyển dòng, kiểm tra lại số này. Một dòng vẫn trỏ tới 1 có thể âm thầm dùng sai cơ sở sau khi thứ tự trong mẫu thay đổi.
Áp dụng và kiểm tra
Chọn mẫu trên một hóa đơn bán hàng Nháp hoặc giao dịch khác có hỗ trợ. Lần thử đầu, dùng giá trị hàng đơn giản.
Với ví dụ này, bảng thuế hiển thị:
- Số tiền dòng 1: $80,00.
- Số tiền chưa thuế (Net Amount) dòng 2: $80,00.
- Số tiền dòng 2: $1,60.
- Tổng thuế và phí (Total Taxes and Charges): $81,60.
- Tổng cộng (Grand Total): $1.081,60.

Kiểm tra các cột Số tiền chưa thuế, Số tiền và Tổng, đừng chỉ nhìn Tổng cộng. Số tiền chưa thuế của dòng 2 phải bằng Số tiền của dòng được tham chiếu.
Sau khi Gửi một chứng từ mẫu có kiểm soát, xem sổ cái. Kiểm tra hai khoản thuế được hạch toán vào đúng tài khoản, và số dư của khách hàng hoặc nhà cung cấp bằng tổng chứng từ.
So sánh "số tiền của dòng trước" và "tổng của dòng trước"
Hai lựa chọn nghe giống nhau nhưng cho kết quả rất khác:
| Loại của dòng 2 | Cơ sở tính | Với 2% | Tổng cuối |
|---|---|---|---|
| Tính trên số tiền của dòng trước | Số tiền dòng 1: $80 | $1,60 | $1.081,60 |
| Tính trên tổng của dòng trước | Tổng dòng 1: $1.080 | $21,60 | $1.101,60 |
Chỉ dùng Tính trên số tiền của dòng trước khi quy định nói khoản thuế thứ hai tính trên chính một khoản thuế hoặc phí khác. Dùng Tính trên tổng của dòng trước khi quy định nói nó tính trên tổng phụ sau dòng trước. Xem cách làm thứ hai tại Áp thuế trên một khoản thuế hoặc phí khác.
Dùng trong mẫu thuế dùng lại
Mẫu thuế hữu ích khi cùng một trình tự thuế lặp lại nhiều lần. Đặt tên mẫu thể hiện tổ hợp thuế và công ty. Trước khi đặt làm mặc định hoặc cho quy tắc thuế chọn, hãy thử với:
- một mặt hàng chịu thuế thông thường;
- một mặt hàng miễn thuế hoặc thuế suất khác, nếu có dùng mẫu thuế mặt hàng;
- một khoản chiết khấu, nếu chiết khấu làm thay đổi tiền hàng chưa thuế;
- một chứng từ trả hàng hoặc hóa đơn bán hàng trả lại (Credit Note), khi trình tự thuế cũng phải được đảo ngược.
Đừng vừa để thuế phụ thuộc trong mẫu, vừa nhập tay thêm lần nữa trên giao dịch.
Nhiều khoản thuế phụ thuộc
Nhiều dòng phía dưới có thể cùng tham chiếu một dòng phía trên, nhưng mỗi dòng chỉ lưu một Dòng tham chiếu. Giữ trình tự dễ đọc và ghi rõ cơ sở tính trong mô tả của từng dòng.
Nếu quy định yêu cầu tính thuế trên tổng của nhiều khoản, đừng nghĩ Tính trên số tiền của dòng trước sẽ cộng gộp chúng. Loại này chỉ dùng Số tiền của đúng một dòng được tham chiếu. Hãy sắp xếp trình tự tổng cộng dồn cẩn thận, hoặc xác nhận cách thiết lập được hỗ trợ với kế toán và chuyên gia triển khai ERPNext.
Xử lý sự cố
Khoản thuế thứ hai lớn hơn nhiều so với dự kiến
Kiểm tra Loại có đang là Tính trên tổng của dòng trước không. Chỉ đổi sang Tính trên số tiền của dòng trước khi khoản này phải tính trên tiền thuế của dòng phía trên.
ERPNext báo dòng tham chiếu không hợp lệ
Dòng được tham chiếu phải nằm trên dòng phụ thuộc, và Dòng tham chiếu chỉ dùng được với Tính trên số tiền của dòng trước hoặc Tính trên tổng của dòng trước. Di chuyển dòng, hoặc sửa Loại và dòng tham chiếu.
Kết quả thay đổi sau khi sắp xếp lại dòng
Dòng tham chiếu lưu vị trí dòng. Sau khi chèn, xóa, nhân bản hoặc di chuyển dòng, mở lại từng dòng phụ thuộc và kiểm tra dòng tham chiếu.
Khoản thuế thứ hai dùng sai số tiền với mặt hàng có thuế suất riêng
Xem Số tiền của dòng cơ sở sau khi đã áp mẫu thuế mặt hàng. Dòng phụ thuộc dùng đúng số tiền ERPNext thực tế tính cho dòng được tham chiếu, kể cả phần thuế suất riêng theo từng mặt hàng.
Câu hỏi thường gặp
ERPNext có thể cho phép một số cách kết hợp, nhưng tài khoản riêng giúp xem và đối chiếu từng khoản thuế phải nộp dễ hơn. Làm theo thiết kế hệ thống tài khoản của doanh nghiệp và quy định báo cáo tại địa phương.
Nó trỏ tới số thứ tự của dòng thuế hoặc phí trong chính bảng thuế hiện tại, không phải dòng mặt hàng, cũng không phải mẫu khác.
Không. Cách tính "dòng trước" cần một dòng đã được tính xong, nên dòng được tham chiếu phải nằm phía trên.
Có. Các Loại "dòng trước" đều có trên dòng thuế mua hàng. Với mua hàng, chọn thêm số tiền tính ra ảnh hưởng đến tổng, giá trị tồn kho, hay cả hai.
Với Tính trên số tiền của dòng trước, Số tiền chưa thuế là cơ sở tính lấy từ dòng được tham chiếu. Trong ví dụ, Số tiền của thuế cơ sở là $80.