Các loại tính thuế trong mẫu thuế
Tài liệu ERPNext tiếng Việt: Các loại tính thuế trong mẫu thuế
Cột Loại (Type) trên mỗi dòng thuế và phí bán hàng hoặc mua hàng cho ERPNext biết lấy số tiền nào làm cơ sở tính. Chọn đúng Loại quan trọng không kém chọn đúng thuế suất: cùng con số 5 có thể là 5%, một khoản cố định $5, hoặc $5 cho mỗi đơn vị hàng. Nếu chưa rõ vai trò của mẫu thuế, quy tắc thuế và mẫu thuế mặt hàng, hãy đọc trang tổng quan Thuế trước.
ERPNext có năm Loại:
| Loại | Công thức |
|---|---|
| Số tiền cố định (Actual) | Số tiền thuế nhập tay |
| Tính trên tổng tiền chưa thuế (On Net Total) | Tổng tiền chưa thuế × thuế suất ÷ 100 |
| Tính trên số tiền của dòng trước (On Previous Row Amount) | Số tiền của dòng tham chiếu × thuế suất ÷ 100 |
| Tính trên tổng của dòng trước (On Previous Row Total) | Tổng cộng dồn của dòng tham chiếu × thuế suất ÷ 100 |
| Tính theo số lượng (On Item Quantity) | Tổng số lượng hàng × thuế suất |
Cả mẫu thuế và phí bán hàng và mẫu thuế và phí mua hàng đều có năm Loại này.

Trước khi bắt đầu
Tách yêu cầu nghiệp vụ thành ba câu hỏi:
- Tính trên cơ sở nào: tiền hàng chưa thuế, một số tiền cố định, một khoản thuế khác, tổng cộng dồn, hay số lượng?
- Con số nhập vào là phần trăm hay số tiền trên mỗi đơn vị?
- Dòng này được cộng vào hay trừ khỏi tổng hóa đơn, giá trị tồn kho, hay cả hai?
Viết một ví dụ số nhỏ và tự tính trước kết quả mong đợi. Sắp xếp các dòng theo đúng thứ tự tính. Với hai loại "dòng trước", dòng được tham chiếu phải nằm phía trên.
Nếu không ghi khác, các ví dụ dưới đây dùng tổng tiền chưa thuế là $1.000.
Số tiền cố định (Actual)
Dùng Số tiền cố định (Actual) khi khoản phí là một số tiền cụ thể, không phải tỷ lệ phần trăm.
Ví dụ, phí vận chuyển cố định $25:
| Khoản | Số tiền |
|---|---|
| Tổng tiền chưa thuế | $1.000,00 |
| Phí vận chuyển cố định | $25,00 |
| Tổng sau dòng này | $1.025,00 |
Nhập số tiền vào ô Số tiền thuế (Tax Amount). Với loại này, thuế suất không phải cơ sở tính.
Loại này phù hợp với phí vận chuyển, phí chứng từ, phí bảo hiểm đã biết trước, hoặc khoản điều chỉnh tay. Nếu số tiền thay đổi theo giá trị hoặc số lượng hàng, hãy chọn loại tính theo công thức.
Trên chứng từ mua hàng, quyết định thêm khoản cố định này ảnh hưởng đến tổng phải trả nhà cung cấp, giá trị hàng tồn kho, hay cả hai. Xem Tính thuế hoặc phí vào giá trị tồn kho hay vào tổng?.
Tính trên tổng tiền chưa thuế (On Net Total)
Dùng Tính trên tổng tiền chưa thuế (On Net Total) khi thuế là một tỷ lệ phần trăm trên tiền hàng trước thuế và phí.
Với tổng tiền chưa thuế $1.000 và thuế suất 8%:
$1.000 × 8 ÷ 100 = $80
Nếu dòng được cộng vào tổng, tổng cộng dồn sau dòng này là $1.080.
Đây là lựa chọn thường dùng cho một loại thuế áp đều trên hóa đơn bán hàng, giao dịch mua hàng hoặc đơn hàng. Nếu các mặt hàng có thuế suất khác nhau, vẫn giữ dòng thuế này cho tài khoản thuế và dùng mẫu thuế mặt hàng (Item Tax Template) cho các mặt hàng đó.
Tính trên số tiền của dòng trước (On Previous Row Amount)
Dùng Tính trên số tiền của dòng trước (On Previous Row Amount) khi dòng hiện tại chỉ tính trên số tiền của một dòng khác.
Giả sử dòng 1 tính thuế 8% trên $1.000:
| Dòng | Cách tính | Số tiền | Tổng cộng dồn |
|---|---|---|---|
| 1 | 8%, Tính trên tổng tiền chưa thuế | $80,00 | $1.080,00 |
| 2 | 2%, Tính trên số tiền của dòng trước, dòng tham chiếu 1 | $1,60 | $1.081,60 |
Dòng 2 tính $80 × 2 ÷ 100, không phải trên tổng cộng dồn $1.080.
Đặt Dòng tham chiếu (Reference Row #) là 1. Loại này hợp với phụ thu hoặc lệ phí chỉ tính trên số tiền của một khoản thuế hoặc phí khác.

Tính trên tổng của dòng trước (On Previous Row Total)
Dùng Tính trên tổng của dòng trước (On Previous Row Total) khi dòng hiện tại tính trên tổng cộng dồn đến một dòng phía trên.
Vẫn với dòng 1 như trên:
| Dòng | Cách tính | Số tiền | Tổng cộng dồn |
|---|---|---|---|
| 1 | 8%, Tính trên tổng tiền chưa thuế | $80,00 | $1.080,00 |
| 2 | 2%, Tính trên tổng của dòng trước, dòng tham chiếu 1 | $21,60 | $1.101,60 |
Dòng 2 tính $1.080 × 2 ÷ 100. Kết quả khác hẳn con số $1,60 của loại Tính trên số tiền của dòng trước.
Chỉ dùng loại này khi thuế hoặc phí được quy định rõ là tính trên tổng đã gồm dòng trước. Hãy xác nhận thứ tự tính này đúng với chính sách giá hoặc quy định thuế của bạn.
Tính theo số lượng (On Item Quantity)
Dùng Tính theo số lượng (On Item Quantity) khi khoản phí là một số tiền cố định cho mỗi đơn vị hàng, không phụ thuộc giá bán.
Nếu giao dịch có tổng cộng 5 đơn vị và thuế suất nhập là 2:
5 × $2 = $10
Ô vẫn tên là Thuế suất (Tax Rate), nhưng với loại này nó là số tiền trên mỗi đơn vị, không phải phần trăm. Nhập 2 không có nghĩa là 2%.
Loại này phù hợp với phí môi trường, phí bao bì, thuế tiêu thụ tính theo đơn vị hoặc các khoản thu theo đơn vị khác. Kiểm tra kỹ đơn vị tính, số lượng và hệ số quy đổi.
Phân biệt Số tiền và Tổng
Mỗi dòng thuế có hai giá trị được tính:
| Cột | Ý nghĩa |
|---|---|
| Số tiền (Amount) | Tiền thuế hoặc phí của riêng dòng đó |
| Tổng (Total) | Tổng cộng dồn của giao dịch sau khi ERPNext cộng hoặc trừ dòng đó |
Tính trên số tiền của dòng trước dùng giá trị thứ nhất. Tính trên tổng của dòng trước dùng giá trị thứ hai. Khi tìm lỗi thuế lồng nhau, hãy xem cả hai cột trên dòng được tham chiếu, đừng chỉ nhìn Tổng cộng (Grand Total).
Dùng đúng Dòng tham chiếu
Dòng tham chiếu (Reference Row #) chỉ dùng được với Tính trên số tiền của dòng trước và Tính trên tổng của dòng trước.
Dòng tham chiếu phải nằm phía trên. Mỗi khi chèn, xóa, nhân bản hoặc di chuyển dòng, kiểm tra lại mọi dòng tham chiếu phụ thuộc. Một công thức vẫn trỏ tới dòng 1 có thể bị sai nếu có dòng mới chèn lên trên dòng cơ sở.
Giữ mẫu thuế lồng nhau ngắn gọn. Viết mô tả rõ ràng và thử với một ví dụ số đã biết kết quả trước khi đặt mẫu làm mặc định hoặc cho quy tắc thuế chọn.
Giá đã gồm thuế không đổi Loại
Ô Thuế này đã gồm trong đơn giá? (Is this Tax included in Basic Rate?) chỉ quyết định ERPNext cộng thuế lên giá đã nhập hay tách ngược thuế từ giá đã gồm thuế. Nó không tạo ra một Loại tính mới.
Ví dụ, dòng 8% Tính trên tổng tiền chưa thuế áp lên giá chưa thuế $100 sẽ cộng thêm $8. Khi nhập giá $108 đã gồm thuế, ERPNext tách ra được cùng kết quả: $100 chưa thuế và $8 tiền thuế.
Xem ảnh hưởng đầy đủ đến giao dịch tại hạch toán giá đã gồm thuế (Tax Inclusive Accounting).
Giá trị tồn kho khi mua hàng là quyết định riêng
Trên dòng thuế mua hàng, ô Tính thuế hoặc phí vào (Consider Tax or Charge for) quyết định số tiền đã tính ảnh hưởng đến tổng phải trả nhà cung cấp, giá trị hàng tồn kho, hay cả hai. Loại quyết định số tiền được tính thế nào; ô này quyết định số tiền đó đi vào đâu.
Ví dụ, phí vận chuyển cố định $25 có thể được đặt là:
- Tổng (Total): tăng số tiền phải trả nhà cung cấp, không phân bổ vào giá trị hàng tồn kho.
- Giá trị tồn kho (Valuation): phân bổ vào giá trị hàng tồn kho, không làm tăng số phải trả trên chứng từ này.
- Giá trị tồn kho và Tổng (Valuation and Total): cả hai.
Hãy chủ động chọn cả hai ô này.
Kiểm tra cách tính
Tạo hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn mua hàng Nháp với số liệu nhỏ, dễ kiểm tra.
- Kiểm tra tổng tiền chưa thuế và tổng số lượng hàng.
- Xem lần lượt từng dòng thuế.
- So Số tiền và Tổng với kết quả tự tính.
- Kiểm tra Dòng tham chiếu trên các dòng thuế lồng nhau.
- Với dòng thuế mua hàng, kiểm tra Cộng hoặc trừ (Add or Deduct) và cách tính vào giá trị tồn kho.
- Xem Tổng thuế và phí (Total Taxes and Charges) và Tổng cộng.
- Gửi một chứng từ mẫu có kiểm soát và xem sổ cái.
Đừng kiểm tra mẫu thuế phức tạp chỉ bằng một hóa đơn thật có số tiền lớn. Ví dụ nhỏ giúp thấy ngay cơ sở tính hoặc dòng tham chiếu bị sai. Kiểm tra mọi Tài khoản (Account Head) trong hệ thống tài khoản.
Xử lý sự cố
ERPNext báo chỉ được tham chiếu dòng khi Loại là "dòng trước"
Đổi Loại sang Tính trên số tiền của dòng trước hoặc Tính trên tổng của dòng trước, hoặc xóa Dòng tham chiếu. Dòng số tiền cố định hoặc tính trên tổng tiền chưa thuế không được có dòng tham chiếu.
Thuế lồng nhau lớn hơn nhiều so với dự kiến
Có thể bạn đã chọn Tính trên tổng của dòng trước trong khi định chọn Tính trên số tiền của dòng trước. So Số tiền và Tổng của dòng được tham chiếu, rồi tự tính lại kết quả mong đợi.
Tính theo số lượng cho kết quả lạ
Coi con số đã nhập là số tiền trên mỗi đơn vị, không phải phần trăm. Kiểm tra tổng số lượng, đơn vị tính tồn kho, đơn vị tính trên giao dịch và hệ số quy đổi.
Đổi thứ tự dòng làm kết quả thay đổi
Các cách tính "dòng trước" phụ thuộc thứ tự dòng. Sau khi di chuyển dòng, kiểm tra lại mọi Dòng tham chiếu và tổng cộng dồn.
Câu hỏi thường gặp
Chọn Tính trên tổng tiền chưa thuế khi tỷ lệ áp trên tiền hàng của giao dịch. Dùng mẫu thuế mặt hàng khi từng mặt hàng có thuế suất khác nhau.
Chọn Số tiền cố định và nhập số tiền vào ô Số tiền thuế. Trên chứng từ mua hàng, chọn thêm khoản này tính vào tổng, vào giá trị tồn kho, hay cả hai.
Tính trên số tiền của dòng trước chỉ dùng tiền thuế hoặc phí của dòng phía trên. Tính trên tổng của dòng trước dùng tổng cộng dồn của giao dịch đến hết dòng đó.
Mỗi dòng chỉ lưu một Dòng tham chiếu. Nếu cần tính trên tổng của nhiều dòng, hãy sắp xếp tổng cộng dồn phía trên cho phù hợp, hoặc tách thành các dòng riêng mà hệ thống hỗ trợ, rồi kiểm tra kết quả.
Không. Loại này nhân số lượng với một số tiền cố định trên mỗi đơn vị. Thuế suất 2 và số lượng 5 cho kết quả 10.