Xử lý phân bổ doanh thu và chi phí
Tài liệu ERPNext tiếng Việt: Xử lý phân bổ doanh thu và chi phí
Xử lý phân bổ doanh thu và chi phí (Process Deferred Accounting) chạy việc ghi nhận cho các lịch phân bổ doanh thu nhận trước hoặc chi phí trả trước đủ điều kiện. Mỗi chứng từ đã Gửi cũng là nhật ký của lần chạy đó.
ERPNext có thể tự tạo các chứng từ này bằng tác vụ nền. Hãy tạo tay khi xử lý tự động đang tắt, một lần chạy theo lịch bị lỡ, hoặc bạn cần chạy có kiểm soát cho một khoảng ngày hay một tài khoản phân bổ cụ thể.
Công cụ này không tự tạo lịch phân bổ. Lịch phân bổ đến từ các dòng hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn mua hàng đã Gửi, có mặt hàng và thiết lập giao dịch bật phân bổ, có tài khoản phân bổ và ngày dịch vụ hợp lệ.
Trước khi bắt đầu
Kiểm tra:
- đã thiết lập doanh thu nhận trước hoặc chi phí trả trước;
- mặt hàng và dòng hóa đơn đã bật tùy chọn phân bổ tương ứng;
- tài khoản phân bổ và tài khoản doanh thu hoặc chi phí đích đúng;
- hóa đơn bán hàng hoặc mua hàng đã Gửi;
- ngày bắt đầu và kết thúc dịch vụ bao trùm khoảng thời gian định xử lý;
- Cài đặt kế toán (Accounts Settings) đúng chính sách đã duyệt: theo ngày hay theo tháng, ghi trực tiếp hay qua bút toán tổng hợp.
Nếu bật ghi qua bút toán tổng hợp nhưng tắt tự động Gửi, các bút toán tổng hợp được tạo sẽ ở trạng thái Nháp và chưa ảnh hưởng đến sổ cái cho tới khi được xem lại và Gửi.
Tạo một lần chạy
Vào Trang chủ > Kế toán > Kế toán phân bổ (Deferred Accounting) > Xử lý phân bổ doanh thu và chi phí (Process Deferred Accounting), bấm Thêm mới (New).
Danh sách gồm cả nhật ký chạy tự động và chạy tay. Xem các chứng từ gần nhất trước khi tạo lần chạy mới để biết những gì đã được xử lý.

Điền các trường:
| Trường | Ý nghĩa |
|---|---|
| Công ty (Company) | Chỉ xử lý cho một công ty và dữ liệu kế toán của công ty đó |
| Loại (Type) | Chọn Doanh thu (Income) cho doanh thu nhận trước, Chi phí (Expense) cho chi phí trả trước |
| Tài khoản (Account) | Không bắt buộc; lọc theo một tài khoản phân bổ trong hệ thống tài khoản |
| Ngày hạch toán (Posting Date) | Ngày ghi bút toán ghi nhận hoặc bút toán tổng hợp được tạo |
| Ngày bắt đầu dịch vụ (Service Start Date) | Đầu khoảng thời gian dịch vụ cần xét |
| Ngày kết thúc dịch vụ (Service End Date) | Cuối khoảng thời gian dịch vụ cần xét |
Với doanh thu nhận trước, chọn Doanh thu. Ví dụ dưới đây chỉ xử lý tài khoản Customer Advances - NET.

Với chi phí trả trước, chọn Chi phí và dùng tài khoản chi phí trả trước tương ứng, ví dụ Prepaid Expenses - NET.

Chỉ dùng bộ lọc Tài khoản khi cố ý muốn chạy hẹp. Để trống nếu cần xử lý mọi tài khoản phân bổ đủ điều kiện của công ty trong khoảng ngày đã chọn.
Chọn ngày cẩn thận
Khoảng ngày dịch vụ quyết định lần chạy xét những lịch phân bổ nào. Ngày hạch toán quyết định bút toán ghi nhận xuất hiện trên sổ cái vào ngày nào.
Khi chạy cuối tháng, khoảng ngày dịch vụ thường là kỳ đang ghi nhận, và ngày hạch toán thường nằm trong kỳ kế toán đó. Làm theo quy định khóa sổ của doanh nghiệp.
Đừng dùng ngày hạch toán trong tương lai chỉ để bút toán bị thiếu hiện ra. Trước hết, kiểm tra lần chạy trước, ngày hóa đơn và thời hạn dịch vụ có đúng không.
Lưu và Gửi
Lưu chứng từ và kiểm tra lại mọi trường. Khi Gửi, quá trình xử lý bắt đầu. Tùy Cài đặt kế toán, ERPNext sẽ:
- ghi bút toán ghi nhận trực tiếp vào sổ cái; hoặc
- tạo các chứng từ bút toán tổng hợp.
Nếu tạo bút toán tổng hợp, thiết lập Gửi bút toán tổng hợp (Submit Journal entries) quyết định chúng có được Gửi tự động không. Bút toán tổng hợp Nháp là một bước duyệt, nhưng việc ghi nhận chưa vào sổ cho tới khi có người Gửi.
Mỗi lần chạy xử lý đều tạo một chứng từ làm nhật ký. Hãy giữ lại chứng từ đã Gửi để phục vụ kiểm tra, đừng coi nó là bản ghi tạm có thể bỏ.
Lần chạy xử lý những gì
ERPNext tìm các hóa đơn đã Gửi có dòng hàng phân bổ trùng với khoảng ngày dịch vụ đã chọn, khớp công ty, Loại và bộ lọc tài khoản (nếu có). Hệ thống tính phần được ghi nhận theo ngày dịch vụ và cơ sở Ngày hoặc Tháng.
Với Doanh thu:
| Nợ | Có |
|---|---|
| Doanh thu nhận trước (nợ phải trả) | Tài khoản doanh thu trên dòng hàng của hóa đơn bán hàng |
Với Chi phí:
| Nợ | Có |
|---|---|
| Tài khoản chi phí (Expense Head) trên dòng hàng của hóa đơn mua hàng | Chi phí trả trước (tài sản) |
Công cụ không được ghi nhận một số tiền hai lần. ERPNext dựa vào các lần xử lý trước và số đã ghi nhận để xác định phần còn lại. Nếu chạy lại mà ra kết quả lạ, hãy dừng và xem lại chứng từ gốc cùng các nhật ký trước.
Kiểm tra sau khi chạy
Sau khi Gửi:
- Xem có bút toán tổng hợp được tạo không, và chúng ở trạng thái Nháp hay đã Gửi.
- Chạy Báo cáo doanh thu nhận trước/chi phí trả trước (Deferred Revenue/Expense Report) cho công ty và kỳ đó.
- Mở sổ cái của tài khoản phân bổ và tài khoản doanh thu hoặc chi phí đích.
- So số đã ghi nhận với số ngày hoặc số tháng dịch vụ nằm trong lần chạy.
- Kiểm tra số còn chờ và thời hạn dịch vụ còn lại có hợp lý không.
Nếu quy trình tạo bút toán tổng hợp Nháp, báo cáo và sổ cái có thể chưa hiện số ghi nhận cuối cùng cho tới khi bút toán đó được Gửi.
Xử lý tự động
Bật Tự động xử lý bút toán phân bổ (Automatically process deferred Accounting entry) trong Cài đặt kế toán khi muốn ERPNext chạy quy trình bằng tác vụ nền theo lịch.
Xử lý tự động giảm việc tay cuối tháng nhưng vẫn cần theo dõi. Kiểm tra bộ lập lịch (scheduler) đang chạy, nhật ký xử lý vẫn được tạo, các bút toán tổng hợp được tạo đã được xử lý, và báo cáo phân bổ khớp với sổ cái.
Chạy tay hữu ích khi cần khóa sổ có kiểm soát, khôi phục sau khi bộ lập lịch gián đoạn, hoặc chạy có lọc. Không nên dùng chạy tay để thay cho việc sửa lỗi tác vụ nền.
Sửa sai
Nếu một lần chạy bị sai, trước hết tìm nguyên nhân:
- ngày dịch vụ hoặc ngày dừng dịch vụ trên dòng hóa đơn sai;
- sai tài khoản phân bổ hoặc tài khoản doanh thu/chi phí;
- sai chính sách Ngày/Tháng;
- sai khoảng ngày xử lý hoặc ngày hạch toán;
- bút toán tổng hợp được tạo vẫn để Nháp;
- hóa đơn gốc đã bị Hủy hoặc Sửa đổi;
- một lần chạy trước đã xử lý cùng khoảng thời gian.
Sửa tại nguồn theo quy trình hệ thống hỗ trợ. Không xóa bút toán sổ cái hay ép một bút toán tổng hợp cân đối khi chưa hiểu rõ lịch phân bổ.
Xử lý sự cố
| Vấn đề | Cần kiểm tra |
|---|---|
| Không có bút toán nào được tạo | Có hóa đơn đã Gửi đủ điều kiện không, ngày dịch vụ có trùng khoảng xử lý không, Loại, công ty, bộ lọc tài khoản và số còn chờ phân bổ |
| Có bút toán tổng hợp nhưng sổ cái không đổi | Các chứng từ được tạo có còn ở trạng thái Nháp không |
| Chỉ một tài khoản được xử lý | Có đặt bộ lọc Tài khoản không |
| Số tiền khác với chia đều theo tháng | Đang xử lý theo Ngày, hoặc có tháng lẻ |
| Không thấy các lần chạy tự động | Thiết lập trong Cài đặt kế toán, bộ lập lịch, tác vụ nền và nhật ký lỗi |
Câu hỏi thường gặp
Không, nếu xử lý tự động đang bật và chạy tốt. Chỉ tạo tay khi cần chạy có kiểm soát, khôi phục, hoặc cố ý lọc theo tài khoản/ngày.
Ngày kết thúc dịch vụ giới hạn khoảng thời gian dịch vụ được xét. Ngày hạch toán quyết định bút toán ghi nhận được ghi vào ngày nào.
Không. Chọn Doanh thu hoặc Chi phí. Nếu cả hai cần chạy tay, tạo hai lần chạy riêng.
Chỉ khi Cài đặt kế toán bật ghi qua bút toán tổng hợp. Nếu không, ERPNext ghi nhận trực tiếp vào sổ cái.
ERPNext tính đến số đã ghi nhận và chỉ xử lý phần còn lại đủ điều kiện. Nếu kết quả lạ, xem lại các nhật ký trước và báo cáo phân bổ.